Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Środa w Przystanku Historia”.

14 Maja 2026

Czym były „sądy obwoźne”, jaką funkcję pełniły, jaki był bilans ich działalności? Odpowiedzi na te pytania będzie można poznać podczas kolejnej „Środy w Przystanku Historia”, w środę, 20 maja, o godz. 17.00. Paweł Wąs z Oddziału IPN w Łodzi wygłosi wykład pod tytułem: Członkowie podziemia niepodległościowego przed krwawymi „sądami na kółkach”. Wstęp wolny.

Nasz gość omówi procesy członków podziemia niepodległościowego przed sądami doraźnymi Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) w województwie kieleckim (kwiecień-czerwiec 1946).

Pod koniec kwietnia 1946 r., w ramach komunistycznej operacji specjalnej wymierzonej w podziemie niepodległościowe, na teren województwa kieleckiego przybył skład orzekający sądu doraźnego KBW, na czele którego stał mjr Stanisław Baraniuk. Przez dwa miesiące ten swoisty „sąd obwoźny”, występując pod szyldem sądów okręgowych w Kielcach i Radomiu, osądził w trybie doraźnym ponad 40 osób, z czego na karę śmierci skazał 21.

Paweł Wąs - historyk, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Łodzi. Zainteresowania badawcze koncentruje na działalności podziemia niepodległościowego po II wojnie światowej, działalności sądów doraźnych KBW oraz funkcjonowaniu konspiracyjnych organizacji młodzieżowych w województwie łódzkim w latach 1945-1956. Szerokie badania dotyczące działalności Konspiracyjnego Wojska Polskiego zwieńczył publikacją pt. „Konspiracyjne Wojsko Polskie - album fotograficzny”, wydaną w lipcu 2019 r. Redaktor tomu pt. „Młodzieżowy opór antykomunistyczny w Polsce po II wojnie światowej”. Obecnie finalizuje prace nad monografią, poświęconą działalności sądów doraźnych KBW, będącą zwieńczeniem wieloletnich badań i szerokiej kwerendy.

„Przystanek Historia" - Centrum Edukacyjne IPN w Kielcach mieści się przy ul. Warszawskiej 5.

Źródło: IPN Delegatura w Kielcach

poprzednia wszystkie wiadomości następna