Uroczystość Bożego Ciała

W czwartek, 4 czerwca obchodzimy Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa nazywane tradycyjnie Bożym Ciałem. Zgodnie z tradycją to święto celebrowane jest w pierwszy czwartek po pierwszej niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego, czyli po Zielonych Świątkach. 

To jedno z najważniejszych świąt dla katolików, które oprócz charakteru kościelnego, miało także istotny wymiar w kulturze ludowej.
Nieodłącznym elementem uroczystości Bożego Ciała jest procesja, podczas której wierni oddają hołd Chrystusowi obecnemu w Najświętszym Sakramencie. Procesja prowadzona jest przez kapłana niosącego konsekrowaną hostię w monstrancji - czyli Boże Ciało.
Procesje na dawnej kieleckiej wsi wspomina z rozrzewnieniem pani Józefa Bucka, artystka ludowa z gminy Miedziana Góra.
- Pamiętam tłumy na tych procesjach, bo każdy kto tylko mógł chciał iść na procesję. Było bardzo dużo dzieci, a niektóre to nawet płakały jak nie mogły iść w procesji, tylko zostawały w domu. Boże Ciało było obchodzone bardzo uroczyście i co ważne w duchu tradycji ludowych. Wszyscy starali się zakładać na procesję kolorowe stroje ludowe. Często ludzie szli boso. Dzieci sypały płatki kwiatków, które zbierano nawet dwa dni wcześniej, żeby było ich jak najwięcej w koszyczku. Na trasie procesji ludzie wystawiali w oknach święte obrazy. Boże Ciało obchodzone było z głęboką wiarą i poszanowaniem tradycji - wspomina pani Józefa Bucka.
Podczas procesji Bożego Ciała wierni zmierzają do czterech ołtarzy, które symbolizują cztery Ewangelie: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Ołtarze te są miejscem modlitwy i adoracji Najświętszego Sakramentu, gdzie odczytywane są fragmenty Ewangelii.
Ołtarze są bogato przystrajane - kwiatami, symbolami religijnymi i zielonymi gałązkami, najczęściej brzozowymi, które wierni często zabierają ze sobą do domów po procesji, wierząc w ich moc ochronną.
- Poświęcone gałązki brzozy umieszczano dawniej za obrazami w izbach, ale przede wszystkim miały chronić przed nieurodzajem czy gradobiciem dlatego zostawiano je na polach w zasianym zbożu albo między warzywami, aż do czasu zbiorów - opowiada pani Józefa Bucka.
Poza wieloma obrzędami związanymi z samą uroczystością Bożego Ciała, również jej Oktawa, czyli osiem dni po samym święcie, miała i wciąż ma duże znaczenie.
Dawniej po głównej procesji odbywały się jeszcze procesje w ciągu tygodnia, popołudniami, ale były to już procesje wokół kościoła, a nie drogami - dodaje pani Bucka.
W tym czasie święciło się wianki zrobione z różnych ziół i kwiatów polnych. Poświęcone w Oktawę Bożego Ciała wianki, wierni zanosili do domów.
- Zawieszano je na futrynach nad oknami, drzwiami, wejściami do stajen, obór, żeby chroniły domowników, a także bydło od chorób. Zioła z wianków stosowane były na różne dolegliwości. Okadzano nimi domy, chorych, czy zwierzęta- opowiada pani Józefa Bucka.
W wielu domostwach dawne zwyczaje i obrzędy związane zarówno z samą uroczystością Bożego Ciała jak i czasu jego Oktawy są kultywowane do dziś.

Fot: Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego